Avcılık Etik Midir? İçimdeki Avcıyla Tanışın
Avcılıkla ilgili düşünceler, aslında bir nevi hayatın başka bir alanındaki kararlar gibi… Mesela sabah kahvemi içerken, acı mı tatlı mı olsun diye düşündüğüm anlar gibi. “Tatlı olsun,” deyip acı alırsam, o an kesinlikle zihinsel bir karmaşa yaşarım. İşte avcılık da buna benzer bir şey. Hem bir gelenek, hem bir eğlence, hem de moral bozan bir konu olabilir. Gerçekten, etik mi değil mi? O kadar kafa karıştırıcı bir mesele ki, bu konuda net bir görüş belirlemek, pazarda ekmeği alırken hangi çeşidi seçtiğimi bile tartışmamdan daha zor olabilir.
Öncelikle, ben İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, arkadaşlarıyla sürekli espri yapıp, içten içe her şeyi fazla düşünen bir gencim. Hani böyle “acaba evde kediler aç mı kalmış mıdır?” diye düşünmeye başladığında, beş dakika sonra “ya acaba kedilerin aç kalması, etik midir?” sorusuna kadar giderim. Yani, bu yazıyı yazarken de bir anda iç sesim devreye girdi: “Sen gerçekten avcılık hakkında ne düşünüyorsun?”
Bir Avcıyla Sohbet Gibi: “Etik mi?”
Avcılıkla ilgili düşüncelerimi bir arkadaşım sordu: “Sence avcılık etik midir?” Bunu sormak, bana geleneksel pazarlama taktiği gibi geldi. Çünkü bu soruyu sormak, bana bal kabağına mı koyup koymadığımı, yoksa onlara da etiket koyup koymadığımı sormak gibi bir şeydi. Cevap vermek için önce biraz düşündüm:
Avcı: “Abi, ben doğada gezip, kafama göre ava çıkıyorum. Neden etik olmasın ki?”
Ben: “Hımm… Doğayı seven biri olarak, senin avlanman mı doğayı bozar yoksa oraya gitmek mi?”
Avcı: “Vallahi ben orada ekosistemi bozmadığımı düşünüyorum. Hadi gel, oraya gidelim, bakarsın benden sana etrafı gezdiririm!”
Ben: “Yani… Etik değil de ‘avlamadım ama doğanın dengesine zarar verdim’ diyen biri var mı?”
Bu diyalog, aslında avcılıkla ilgili duygusal ve düşünsel karmaşayı net bir şekilde yansıtır. Avcılık, doğayla ve insanın ilişkisinin çok katmanlı olduğu bir konu. Bazen tek bir kuşu vurmanın, bazen de anlık bir eğlencenin etik olup olmadığı sorgulanabilir.
Avcılık ve İnsanlık Dönemleri: İnsanoğlu İlk Ne Zaman “Evet, Ben Bunu Yiyorum” Dedi?
Şimdi, asıl meseleye geçmeden önce bir gerçek var: İnsanlık, taş devrinde avlanmaya başladığından beri etle besleniyor. O zamanlar bir yaban hayatı avcılarıydık. Hatta bugüne kadar gelen türlerin kökeninde, bu avcılık becerisinin genetik olarak bizlere geçtiğini söyleyebilirim. (Evet, taş devrinden gelen avcılığı simüle eden bir iç sesim var!) Ama işin komik tarafı, biz avcılar zamanla ne yazık ki yemek hazırlama sanatını da öğrendik. “Aha, bak bu hayvanı avladım. Şimdi onu nasıl pişireceğim?” diye düşündüğümüz ilk günlerden bugüne kadar, yavaş yavaş teknoloji, sanayi ve daha pek çok şeyle işler değişti.
Avcılık: Eğlence mi, Hayatta Kalma Mı?
Hadi bir duralım ve şunu soralım: Avcılık, sadece bir hayatta kalma mücadelesi mi? Yoksa kişisel bir eğlence mi? Birçok insan, avcılıkla ilgili şunu savunur: “Yüzyıllar boyu bizler hayatta kalmak için avlandık, doğal dengeyi kurmak için bu bizim hakkımız!” Ama günümüz dünyasında, süpermarketlerde gıda maddeleri varken, niye ormana çıkıp bir tavşan peşine düşelim?
Çünkü insan, bazen istediği şeyin peşinden gitmek ister. Kendi içimdeki avcıyı tanıyorum, bakın ben burada “etik” kavramı üzerine düşünürken bile, “Bir avcı ruhu olsa nasıl hisseder?” diye düşünmemek elde değil. Sadece avcılar mı? Yoksa hepimiz, bazen bir şeyin peşinden sürüklenirken, o şeyin gerçekten gerekli olup olmadığını unutur muyuz?
Bir arkadaşım şöyle demişti: “Doğanın etrafını saran dört duvar arasında her şeyin etik olup olmadığına karar veremezsin. Çık, gez, bak… Ya da ne bileyim, hiç değilse doğada bir çadır kur, belki o zaman farkına varırsın.” O kadar haklıydı ki. Belki gerçekten de doğru yerlerde ve doğru zamanlarda doğada var olmak, hepimize etik sorular sorduruyor.
Avcılık Etik Midir? İç Sesime Kulak Veriyorum
Bir gün arkadaşım “Hadi, sana vuruş tekniklerini öğretim” dedi. Gülerek, “Evet, zaten her şey avcı olmakla ilgili” dedim. Oysa şu an, içimdeki her şeyle o kadar savaşıyorum ki. Yani bir tavşanı avlamak mı? Ya da sadece durup, ona bakıp, “Bu tavşan ne kadar hızlı” demek mi? Sorunun yanıtı aslında çok daha karmaşık. Eğer avcı, gerçekten doğayla iç içe ve dengeli bir şekilde hareket ediyorsa, bu etik olabilir. Ama tabii her işin olduğu gibi, burada da iki yüzlü olabilirsiniz: Gerçekten hayvanı avlamanın gerekçesi ne?
Sonuçta Ne Düşünüyorum?
Bazen içimdeki avcıyı uyandırmak isterim ama sonunda düşünüp, “Ya ben zaten sanalda her şeye avlanıyorum!” diyorum. Bir tavşanın peşinden koşmak mı? Yoksa tavşanın peşinden gitmek yerine, onun ortasında durup, gerçekten o anı yaşamak mı? Bence mesele, gerçekten ve derinden doğayı hissetmek. Benim için bu, sadece avlanmak ya da hayvanları öldürmek değil; her şeyin ötesinde, doğanın değerini fark etmek ve ona uygun şekilde davranmak. Kısacası, hepsi kendi iç yolculuğunda bir yerlerde buluyor ve kendi etik anlayışımızı şekillendiriyoruz.
Benim gibi arkadaşlar da, doğayı sevip avcılık yapmamış olabilir, ama hala hepimiz kendi iç yolculuğumuzu yaparak “etik” kavramını sorguluyoruz. Doğaya saygı, ondan aldığımız derstir. Eğer sen de bir avcı olsaydın, bu soruyu kendine sor: “Bu bir eğlence mi, yoksa doğayla kurduğum bağın bir yansıması mı?”