Bilgi Penceresi Yazılar

Aşağıdaki yazı, “Deliler ölünce nereye gider?” gibi gündelik bir sorunun peşine düşerken onu psikolojik veya metafizik bir soru olmaktan çıkarıp ekonomi perspektifinden sorgulamayı amaçlamaktadır. Burada “delilik” ifadesini kullanmak yerine ciddi ruh sağlığı koşullarına sahip bireyler gibi daha az damgalayıcı bir dil kullanacağım. Kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünen bir birey olarak, bu soruyu mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi bağlamında analiz edeceğiz. İçsel Bir Düşünce: Ekonomi ve Yaşamın Sonu Hayatın sonunun ne olduğu sorusu, ekonomik davranış teorileriyle doğrudan yanıtlanabilir gibi görünmeyebilir. Ancak yaşam süresi, sağlık harcamaları, bakım modelleri ve toplumun refah ölçümleri gibi konular ekonomik analizle güçlü bağlantılar kurar. İnsanlar…

Bitcoin Nasıl Nakite Dönüştürülür? Bir Edebiyat Perspektifi Kelimeler, Para ve Değişim: Başlangıç Noktası Bir hikaye yazmak, bir para birimini dönüştürmek gibidir. Her iki eylem de bir tür dönüşüm sürecidir; bir değer, bir biçimden başka bir biçime aktarılır. Bitcoin’i nakite dönüştürmek, tıpkı kelimeleri anlamlı bir anlatıya dönüştürmek gibi, soyut bir şeyin somut bir şeye evrilmesidir. Bu dönüşümde, dijital para birimi bir sembol, bir değer kaynağı, bir vaat sunar; fakat tıpkı bir edebi metin gibi, ona anlam katmak ve gerçek dünyaya entegre etmek, bazen karmaşık, bazen de yaratıcı bir süreç gerektirir. Bitcoin, bir yazarın yarattığı metnin dış dünyada somut bir etkisi yaratması…

Batı Bölgeler Neresi? Psikolojik Bir Bakış İnsan davranışları, düşüncelerin, hislerin ve sosyal etkileşimlerin karmaşık bir örüntüsüdür. Bu örüntüleri anlamaya çalışırken, kültürel ve coğrafi faktörlerin insanların düşünme biçimlerini ve duygusal tepkilerini nasıl şekillendirdiğini merak ediyorum. Batı, genellikle coğrafi bir kavramdan çok daha fazlasını ifade eder; aynı zamanda bir değerler bütünüdür, bir yaşam tarzıdır. Peki, Batı bölgelerinin psikolojik açıdan anlamı nedir? Batı kültürlerinin, insanların bilişsel, duygusal ve sosyal süreçlerini nasıl etkilediğini incelemek, toplumların insan doğasına nasıl şekil verdiğini anlamamıza yardımcı olabilir. Bu yazıda, Batı bölgelerinin psikolojik etkilerini bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji açılarından ele alacağım. Batı’nın, bireylerin düşünme tarzlarını, duygusal zekâlarını ve…

Ayın Her Tarafı Güneş Görür Mü?: Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzenin Analizi Her şeyin bir görünmeyen yüzü vardır. Bu, hem doğanın bir gerçeğidir, hem de toplumsal ve siyasal yapının. Ay, Dünya’nın etrafında dönerken, bir yüzü her zaman Güneş’e dönük olurken, diğer yüzü karanlıkta kalır. Peki, bu durumu siyaseten nasıl yorumlayabiliriz? Ayın her tarafının Güneş’i görüp görmemesi, bir anlamda insanlığın toplumsal yapısını, güç ilişkilerini, iktidarın nasıl işlediğini anlamamız için önemli bir metafor olabilir. Ayın bir tarafının ışık alıp diğer tarafının karanlıkta kalması, toplumlarda nasıl bir iktidar yapısının var olduğunu ve bu yapının nasıl şekillendiğini anlamak için bir anahtar görevi görebilir. Toplumlar,…

Anten Kablosu Olmadan TV Çalışır Mı? Pedagojik Bir Bakış Hepimiz biliyoruz ki, modern yaşamda teknolojinin önemi giderek artıyor. Hayatımızın her alanında, en basit araçlardan en karmaşık sistemlere kadar teknoloji yer alıyor. Ancak bir cihazın nasıl çalıştığını anlamak, sadece onun kullanımıyla sınırlı kalmamalı. Eğitimde de tam olarak bu anlayışı benimsemek, insanlara sadece bilgiyi sunmaktan daha fazlasını yapmayı gerektiriyor; onlara düşünmeyi, sorgulamayı ve anlamayı öğretmeliyiz. Düşünün bir kere, evinizdeki televizyonu açmak istiyorsunuz ama anten kablosu yok. Televizyon çalışır mı? Bu, teknik olarak basit gibi görünse de, eğitim bağlamında oldukça derin bir sorudur. Çünkü televizyonun çalışma prensibini sorgulamak, sadece teknolojiye dair bir anlayış…

Instagram Maaş Veriyor Mu? Instagram, son yıllarda dijital dünyanın en büyük oyuncularından biri haline geldi. Özellikle içerik üreticileri ve influencer’lar için büyük bir kariyer fırsatı sunduğu düşünüldüğünde, “Instagram maaş veriyor mu?” sorusu giderek daha fazla merak edilmeye başlandı. Peki, gerçekten Instagram, içerik üreticilerine maaş veriyor mu, yoksa bu sadece bir şehir efsanesi mi? İçimdeki mühendis ve içimdeki insan tarafım, bu soruyu farklı açılardan incelemek istiyor. Bir taraf bana daha somut verilere odaklanmamı söylerken, diğer tarafım da bu konuda duygusal ve sosyal anlamda daha geniş bir bakış açısı sunmak istiyor. Hadi gelin, Instagram’daki maaş sistemi üzerine düşündüğüm bu iki farklı bakış…

Instagram Hikayeye Kaç Kere Bakıldığı Görülür Mü? Bir Sosyal Medya Gizemi Instagram’da bir hikaye paylaştığında, hemen “Acaba kaç kişi gördü?” sorusu gelir aklınıza. Sonra birden, o hikayeye kimlerin baktığını görmek için “görüntülenme” kısmına göz atarsınız. Ama bir sorum var: Instagram hikayeye kaç kere bakıldığı görülür mü? Yani, birinin hikayenize kaç kere tıkladığını öğrenebilir misiniz? Cevap, aslında düşündüğümüz kadar basit değil. Instagram Hikayenin Görüntülenmesi: Gerçekten Ne Görüyoruz? Hikayenizi kimlerin izlediğini görebilirsiniz, bu doğru. Ama gördüğünüz şey sadece o kişilerin isimlerinden ibaret. Peki ya birinin hikayenizi birden fazla kez izleyip izlemediğini? İşte burada işin içine biraz belirsizlik giriyor. Instagram, aynı kişiyi birden…

Türkiye’de En Büyük Deniz: Ekonomik Perspektiflerden Bir Analiz Bir insanın karşısına çıkan her seçenek, bilinçli veya bilinçsiz bir ekonomik kararın yansımasıdır. Kaynakların kıt olduğu dünyamızda, her seçim bir fırsat maliyetini barındırır. Peki, Türkiye’deki en büyük deniz hangisidir? Bu soruyu yanıtlamak, ilk bakışta çok basit gibi görünebilir; ancak bu soru aslında Türkiye’nin ekonomik yapısına dair daha derin bir anlayış geliştirmemize olanak sağlar. Ekonomi perspektifinden baktığımızda, bu soru; mikroekonomik, makroekonomik ve davranışsal ekonomik açılardan incelendiğinde, yalnızca coğrafi bir olguyu değil, aynı zamanda ekonomik kaynakların nasıl dağıldığı, nasıl yönetildiği ve insanların bu kaynaklar üzerinde nasıl seçimler yaptığı ile ilgilidir. Denizlerin Ekonomik Rolü ve…

İçsel Bir Merakla Başlayan Yolculuk Merhaba, insan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak eden biri olarak “Efe nerede doğdu?” sorusu bana sadece bir coğrafi sorgudan ibaret gibi gelmiyor. Bu basit görünen soru, aslında kimlik, aidiyet, duygusal zekâ, bilişsel çerçeveler ve sosyal etkileşim süreçlerinin nasıl iç içe geçtiğini anlamak için bir mercek görevi görüyor. Hepimizin kendi “nerede doğduk?” sorusuna verdiği yanıt, sadece bir şehir adı değil; zihinsel çağrışımlar, duygular ve sosyal anlamlar yumağıdır. Bu yazıda “Efe nerede doğdu?” sorusunu bilişsel psikoloji, duygusal süreçler ve sosyal psikoloji boyutlarıyla ele alacak, güncel araştırmalardan ve vaka çalışmalarından örneklerle zenginleştireceğiz. Okurken kendi içsel deneyimlerinizi…

Checklist Metodu: İnsan Davranışının Ardındaki Bilişsel ve Duygusal Süreçler Giriş: İnsan Davranışlarının İpuçları Bazen en basit yöntemler, en karmaşık sorunları çözer. Birçok insan, günlük yaşamda bir şeyler yapmak için çok karmaşık planlar yaparken, aslında çok daha etkili bir yolun, örneğin bir checklist’in (kontrol listesi) varlığından habersiz olabilir. Peki, neden checklist kullanmak bu kadar güçlüdür? Bu metodu anlamadan önce, insanın karar alma ve davranışlarını nasıl şekillendirdiğini anlamak önemlidir. Her gün, küçük ya da büyük kararlar verirken bilinçli ve bilinçsiz olarak birçok faktör etkisi altındayız: bilişsel süreçler, duygusal tepkiler ve sosyal etkileşimler. Bu yazı, checklist metodunu, bu üç temel psikolojik boyutla ele…