Zayi Belgesi Verilmezse Ne Olur?
Hayat, bazen en basit konuları bile karmaşık hale getirme kapasitesine sahip bir yer. Mesela, bir eşyayı kaybettiğimizde ya da bir belgenin kaybolduğunda, hemen devreye giren “zayi belgesi” diye bir şey var. Ama bu belgenin verilmemesi durumunda ne olur? İşte, bu yazıyı yazarken de aklımdan geçen tek şey: Ne olacak ki? Tabii, bu soruyu sorgularken İzmir’de yürüyen o tanıdık rüzgarın nasıl kafama vurduğunu hissetmiş olabilirim, ama o kadar da dramatize etmeyelim.
Önceki hafta, kaybettiğim eski ehliyetimi bulmak için girdiğim bürokratik yolculuğu anlatmam gerek. Klasik bir gençlik hatası: Ehliyetimi bir şekilde kaybettim ve sonra, her adımda kendi içimde kaybolmaya başladım. Tam o sırada bir arkadaşımın uyarısı geldi: “Zayi belgesi alman lazım, yoksa işler zorlaşır.”
Zayi belgesi mi? Haa, demek ki bunun bir prosedürü varmış, hem de ne zor bir prosedür!
Zayi Belgesi İçin İlk Adım: Kaybolduğunu İtiraf Etmek
Hikâyemin başı biraz yıkıcı olabilir: Kaybolan eşya ya da belgeyi bulamamış olabilirsiniz, kabul ediyorum. Ama “zayi belgesi verilmezse ne olur?” sorusunun cevabına gelmeden önce, önce kaybolan şeyi bulmak lazım.
Düşünsenize: Zayi belgesi almak için bir yere gideceksiniz ve belgenin kaybolduğunu resmen itiraf etmek zorundasınız. Bu noktada iç sesim devreye giriyor:
> İç ses: “Ya bu belgenin kaybolduğunu söylersen, senin o eski ehliyetini bulup geri verirlerse, sana ne olacak?”
Ben de düşündüm tabii, tam “Zayi belgesi alırsam her şey yoluna girer” derken, eski ehliyetim bir şekilde ortaya çıkarsa, bu işin sonunda tekrar aynı kaybolan belgeyi bulacak mıyım? Her neyse, bir adım atmak gerek.
Zayi Belgesi Verilmezse Ne Olur? Bürokrasi Başlar
Bir başka arkadaşımın “zayi belgesi” macerasını anlatayım: “Abi, bir kere ehliyetimi kaybettim. Zayi belgesi alamadım, sinirden ölüme terk oldum. O günden sonra hep kaybolan şeylere karşı temkinliyim.”
O kadar haklı ki! Ben de o an düşündüm: “Zayi belgesi verilmezse ne olur?”
İşte bu noktada devreye giren o kıymetli sistem: bürokrasi. Zayi belgesi almak kolay bir iş değil; bir sürü form doldurmak, güvenlik soruşturması yapmak ve sonunda bir mülakat yapmak gerekebilir.
Zayi belgesi verilmezse ne olur? Kaybolan belgenin yerine yeni bir tane almak için gitmeniz gereken yer, sizde böyle bir izlenim bırakır:
“Bu kadar basit bir iş için neden o kadar insan bekliyor?”
“Niye her şey bu kadar karmaşık?”
“Neden hemen kaybolan bir belgeye karşı böyle bir savaş açmak zorundayım?”
Bürokratik sistemin size sunduğu cevap: “Belgeyi kaybetmek suçtur. Belgelerinizi kaybetmeden önce tüm önlemleri almanız gerekirdi.” Tamam, ama o zaman niye bu kadar ciddiye alıyorsunuz? Bu dünyada kaç tane insan kaybolmuş eşyasını kaybetti, kimse umursamıyor!
Zayi Belgesi Almadığınızda Her Şey Yavaşlar
Zayi belgesi almak, çoğu zaman biraz ağır bir iş gibi görünebilir, ancak işler zorlaşır. Bir keresinde, arkadaşım Zayi belgesi almak için başvurmuştu, ama gerekli belgelerle ilgili bir hata yapmıştı. Bir hafta sonra, o kadar çok bekledi ki, artık ehliyetini alacakken kaybolan belgeyi bile unuttu.
Zayi belgesi verilmezse işler gerçekten yavaşlar. Ehliyet, pasaport, kimlik gibi belgeleri kaybettiğinizde, devletin de onlara karşı bir gücü olmalı. Eğer o belgenin kaybolduğuna dair belgenizi almazsanız, işler uzar. Bürokrasi, işte bu noktada devreye girecek ve her adımda adeta bir tortu gibi ilerleyecektir. Bu yüzden Zayi belgesi alınmadığında, kaybolan eşyaların yerine geçici bir çözüm aramak, bazen sadece başlangıç olabilir.
Zayi Belgesi Sonrası: Komik Durumlar
Ama tabii, zayi belgesi almak da bir noktada komik bir şeydir. Nasıl mı?
Bir gün sıradan bir yürüyüş yaparken, önümdeki adam, “Hey, şu belgeyi kaybettim, zayi belgesi almazsam ne olur?” diyordu.
“Abi, sen ne zaman bu kadar dikkatli oldun?” diye düşündüm. Sonra bir an içimden, “Ben de kaybetsem de zayi belgesi alsam” diye geçirdim.
İç sesim devreye girdi ve şöyle düşündü: “İzmir’de kimse kaybolan belgeye, kaybolan belgenin orijinalini tekrar alırsa ne olur diye düşünmez”…
Sonuçta, zayi belgesi almak da bazen gereksiz bir yük gibi görünse de, bir bakmışsınız, başvurup 1 hafta sonra her şey eskisi gibi. Ama o zamana kadar, kaybolan bir belgeyi bulmuş olursanız, kendinizi hayatta gerçekten kaybolmuş hissedebilirsiniz.
Sonuç: Zayi Belgesi Verilmezse Ne Olur?
Bürokratik karmaşa, iç sesin sizi takip etmesi, kaybolan eşyalar… Zayi belgesi verilmezse, işler karmaşıklaşır, ama bir yandan da gülünç olur. Belgeyi kaybetmek belki de hayatın en temel sorunsallarından birisi, ama Zayi belgesi almak, kaybolan her şeyi geri getirme garantisi vermez. Şu an hatırlıyorum da, kaybolan şeylerin ardında bir zamanlar o kadar “bu işleri niye bu kadar ciddiye alıyorum?” diyordum. Ama bu, hayatın da bir parçası: Kayıp eşyanın peşinden gitmek ve bir şekilde kaybolan belgeyi geri almak…